XI. ASOCIACIONISMO CULTURAL

   Considérase o Asociacionismo Cultural como unha iniciativa que exercita ó mesmo tempo o dereito constitucional da persoa á cultura e á participación na vida social. Así, responde á necesidade de complementar unha deficiente ou incompleta oferta cultural das administracións públicas, e expresa unha aspiración de liberdade e autonomía fronte á intervención dos poderes. A última razón de ser das Asociacións Culturais é a participación dos cidadáns nunha especie de exercicio miúdo da democracia; neste concepto, constitúen unha canle de desenvolvemento persoal e social polo camiño da iniciativa, a participación, a acción colectiva e o diálogo. Os valores fundamentais do asociacionismo son a espontaneidade, a imaxinación, a iniciativa, a proximidade e o desinterese. Na parte de Políticas Culturais ofrécense observacións pertinentes sobre este sector, que non imos reiterar, pero que deben terse en conta aquí.

     Catro son os problemas principais cos que se enfronta o asociacionismo cultural na actualidade. En primeiro lugar, como movemento asociativo, o conxunto das Asociacións Culturais está moi atomizado, coa conseguinte dispersión de iniciativas e un certo minifundismo, e mesmo rivalidades e solapamentos entre elas. En segundo lugar, existe unha grande dificultade na captación e implicación de socios que manteñan vivas as Asociacións, debido tanto ó conformismo xeral da sociedade, como ás propias eivas no funcionamento das Asociacións, e tamén á emerxencia das chamadas Organizacións non Gobernamentais, que están a catalizar boa parte da acción voluntaria. En terceiro lugar, o papel dos directivos das Asociacións, dos que normalmente depende a actividade destas, e que adoitan suplir con voluntarismo a súa escasa preparación específica para as tarefas correspondentes. Finalmente, pero moi importante, hai que referirse á precariedade material e á carencia de recursos, debida á falla dun apoio decidido das administracións públicas.

     O tecido asociativo galego é amplo, pero imperfecto, expresión dunha dinámica. social en crecemento. É necesaria unha consolidación que, referida ó Asociacionismo Cultural, require:

     1. A definición das súas funcións esenciais, clarificando o alcance dos seus compromisos sociais.

     2. Unha atención máis técnica que paternalista das administracións públicas.

     3. Un máis racional réxime de subvencións e axudas, por parte das administracións públicas e privadas.

     4. Un réxime de solidariedade por parte das grandes Fundacións.

     5. Un esforzo das administracións públicas e privadas por respectar a independencia das pequeñas Asociacións e Fundacións.

     6. Sensu contrario, un esforzo do Asociacións Culturais por evitar o parasitismo cultural, tanto nos aspectos económicos como nos políticos ou ideolóxicos.

     7. Unha maior profesionalización da xestión no senso dunha menor dependencia do voluntarismo dunhas poucas persoas.

     8. Unha maior formación dos dirixentes do Asociacionismo Cultural.

     9. O reforzamento do voluntariado cultural, como fonte de recursos humanos e camiño para a integración da xuventude.

     10. Nunha etapa posterior, buscar fórmulas de cooperación internacional con culturas afins, máis ou menos próximas.

     Este esquema de traballo pode ser un camiño que proporcione a Galicia, cara ó ano 2010, un amplo espacio participativo no que se faga da cultura unha actividade viva, creativa, sinxela e directa, integradora da personalidade individual das persoas e da identidad colectiva.